|
Makroelementy
Wapń
99% wapnia występującego w organizmie człowieka znajduje się w kościach (składnik baszek kostnych) oraz w zębach.
Zaledwie 1% wapnia znajduje się w tkankach miękkich oraz we krwi i in. płynach ustrojowych - wpływa na prawidłowe funkcjonowanie mięśnia sercowego, bierze udział w procesie krzepnięcia krwi, przewodzeniu bodźców nerwowych oraz zwiększa odporność organizmu.
Spadek ilości wapnia w surowicy krwi poniżej minimalnego poziomu może prowadzić do wystąpienia objawów tzw. tężyczki, a nadmierny wzrost do zaburzeń pracy serca i oddychania.
Niedobór wapnia w pożywieniu prowadzi u dzieci do powstania krzywicy, a u dorosłych do łamliwości kości i osteoporozy.
Najlepszym żródłem wapnia jest mleko i produkty mleczne.
Następnie w konserwach rybnych spożywanych wraz z ośćmi (np. sardynki) oraz w niektórych warzywach liściastych (jarmuż, pietruszka naciowa, dynia).
Fosfor
Fosfor w organizmie znajduje się głównie w kościach - ok 80%, pozostałe 20% w tkankach i płynach ustrojowych.
Przemiany fosforu łączą się ściśle z gospodarką wapniową.
Niedobór fosforu u ludzi zdrowych raczej się nie zdarza, ponieważ jest on bardzo powszechny w produktach spożywczych.
Najlepsze żródła fosforu to mięso, podroby, ryby, żółtko jaja, sery podpuszczkowe, suche nasiona roślin strączkowych.
Magnez
W organizmie człowieka magnez występuje głównie w kościach - ok. 50% i w mięśniach - ok. 40%.
Magnez bierze udział w budowie kości i zębów, aktywuje wiele enzymów tkankowych, spełnia ważną rolę w termoregulacji, w procesach przemiany białek i kwasów tłuszczowych, w funkcjonowaniu systemu nerwowego, mięśniowego i krążenia.
Jest ściśle powiązany z metabolizmem wapnia.
Zwiększenie spożycia wapnia i fosforu powoduje obniżenie wchłaniania magnezu.
Magnez zapobiega miażdżycy naczyń krwionośnych.
Magnez występuje głównie w produktach spożywczych pochodzenia roślinnego: w ciemnym pieczywie, w grubych kaszach (np. gryczanej), w zielonych częściach roślin, suchych nasionach roślin strączkowych, ziemniakach, mięsie i rybach.
Potas
Potas stanowi podstawowy składnik protoplazmy komórki. Spełnia ważną rolę w gospodarce wodno-elektrolitowej organizmu, bierze udział w regulowaniu odczynu środowiska (pH) i ciśnienia osmotycznego płynów ustrojowych. Jest niezbędny do utrzymania prawidłowej kurczliwości mięśni.
Nie spotyka się niedoboru potasu, ponieważ jest on bardzo powszechny w produktach spożywczych.
Niedobory zdarzają się w stanach chorobowych, zwłaszcza zaburzenia równowagi między zawartością w organizmie potasu i sodu.
Potas występuje w produktach zbożowych, mlecznych, mięsie i jego przetworach, ziemniakach, suchych nasionach roślin strączkowych oraz warzywach i owocach.
Dużą ilość potasu zawierają ziemniaki gotowane w 'mundurkach'.
Sód
Sód występuje w organizmie w płynach pozakomórkowych, w tym także w osoczu krwi.
Pełni rolę w regulowaniu gospodarki wodnej, ciśnienia osmotycznego i odczynu (pH) płynów ustrojowych. Powoduje zatrzymanie wody w organizmie.
Sód i potas muszą występować w organizmie w określonych proporcjach.
Nadmiar sodu powoduje nadciśnienie tętnicze krwi, zwiększa ryzyko powstawania raka żołądka i udarów mózgu.
Głównym źródlem sodu w racji pokarmowej - ok 90% dziennej ilości - jest sól kuchenna. Zaś 10% sodu pochodzi z produktów spożywczych nieprzetworzonych, jako naturalny składnik mleka, mięsa, ryb, warzyw i in. produktów.
Chlor
Chlor jest odkładany w skórze, tkance podskórnej i kościach, występuje w płynach ustrojowych i w żołądku jako składnik kwasu solnego.
Żródlem chloru jest sól kuchenna.
Siarka
Siarka w organizmie występuje w postaci połączeń organicznych.
Głównymi źródłami siarki są białka zwierzęce i roślinne: mięsie wołowym, mleku, białku jaja, płatkach owsianych.
|
