Zapisz się na bezpłatny newsletter
|
Podział produktów spożywczych
Produkty zbożowe stanowią podstawę żywienia.
Są to: mąki, kasze ( jęczmienna, gryczana, ryż, płatki itp.) oraz produkowane z nich wyroby, jak pieczywo, kluski, makarony.
Produkty zbożowe są bogate w węglowodany złożone, głównie w skrobię.
Są również źródłem białka oraz składników mineralnych jak: fosfor, cynk, magnez, żelazo, mangan, siarka, chlor oraz witaminy z grupy B (zwłaszcza B1) a także błonnik pokarmowy.
Nie zawierają tłuszczów, wapnia oraz witaminy: A, D i C.
Wszystkie składniki odżywcze (poza skrobią) gromadzą się głównie w zewnętrznej części ziarna. Dlatego produkty zbożowe mało oczyszczone są zdrowsze. Mało oczyszczone - tzn. ciemne pieczywo, grube kasze. Dotyczy to głównie ziaren pszenicy, ponieważ w ziarnie żyta rozkład składników odżywczych i błonnika pokarmowego jest bardziej równomierny.
Produkty zbożowe mają wlaściwości KWASOTWÓRCZE.
Białko zawarte w produktach zbożowych są to białka niepełnowartościowe - nie mają dostatecznych ilości wszystkich aminokwasów egzogennych niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania organizmu.
Dlatego w praktyce kulinarnej produkty zbożowe łączy się (nawet w niewielkich ilościach) z wysokowartościowymi białkami pochodzenia zwierzęcego np. Jajami, mlekiem i jego przetworami, mięsem. Efektem takiego połączenia białko o pełnym składzie aminokwasowym.
Produkty zbożowe stanowią podstawę żywienia.
Spożywanie ich w odpowiednich do potrzeb ilościach nie prowadzi do otyłości, wręcz przeciwnie - dając uczucie sytości, może jej nawet przeciwdziałać..
2. Mleko i przetwory mleczne
Mleko i jego przetwory należą do najbardziej wartościowych produktów spożywczych.
Zawierają niemal wszystkie składniki odżywcze niezbędne do prawidłowego funkcjonowania organizmu.
Są źródłem wysokowartościowego białka, łatwo przyswajalnego wapnia, tłuszczu oraz cukru mlekowego - laktozy, a także witamin rozpuszczalnych w tłuszczach (A i D) i witamin z grupy B, zwłaszcza B2.
Nie zawierają witaminy C i błonnika pokarmowego.
Mają właściwości ALKALIZUJĄCE.
3. Jaja
Białko jaja kurzego jest uważane za białko o najwyższej wartości biologicznej, w 100% przyswajalne przez organizm człowieka.
Żółtko jaja kurzego zawiera obok białek wiele związków tłuszczowych, żelazo oraz witaminy A i D. Ze wzgędu na dużą zawartość cholesterolu ( 250 mg w 1 żółtku) - nie jest zalecane zbyt duże spożycie żółtek.
Jaja wykazują działanie KWASOTWÓRCZE.
4. Mięso, wędliny, ryby
Stanowią dla organizmu człowieka źródło białka o wysokiej wartości odżywczej, a także tłuszczu, składników mineralnych - fosfor, żelazo, siarka) i witamin - B1, B12, PP.
Podroby cechują się wysoką wrtością odżywczą wit. A i grupy B, mają jednak dużo cholesterolu.
Wartość odżywcza ryb jest zbliżona do wrtości odżywczej mięsa, a białko ryb jest pełnowartościowe.
Ryby - zwłaszcza morskie są dobrym źródłem składników mineralnych: miedzi, jodu, kobaltu, witamin: A i D. Tłuszcz rybi zawiera znaczące ilości nienasyconych kwasów tłuszczowych, w tym bardzo ważnych dla organizmu niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT). Kwasy te odgrywają istotną rolę w profilaktyce miażdżycy, obniżając poziom cholesterolu we krwi.
Dlatego zaleca się spożywanie ryb zwłaszcza morskich 2-3 razy w tygodniu.
Mięso i ryby mają właściwości KWASOTWÓRCZE.
5. Masło i śmietana.
Masło zawiera w swoim składzie 82-84% tłuszczu. Jest to tłuszcz stosunkowo łatwostrawny o wysokich walorach smakowych. W maśle występują w dużych ilościach krótkołańcuchowe kwasy nasycone. Obfituje także w cholesterol - dlatego niewskazane jest nadmierne jego spożycie.
Masło stanowi dobre źródło witamin rozpuszczalnych w tłuszczach, głównie A i D.
W wysokich temperaturach traci swoje walory smakowe - a także powstają szkodliwe dla zdrowia związki.
Smietana jest również bogatym źródłem tłuszczu, a także witamin rozpuszczalnych w tłuszczach - szczególnie A.
6. Inne tłuszcze
Tłuszcze spożywcze dzieli się na tłuszcze pochodzenia zwierzęcego oraz roślinnego.
Do pierwszej grupy zalicza się słoninę, smalec, łój, do drugiej oleje i margaryny.
Tłuszcze dostarczają głównie energii.
Tłuszcze zwierzęce zawierają dużo cholesterolu, dlatego zaleca się zastępowanie ich tłuszczami roślinnymi, które są dobrym źródłem niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych (NNKT), a ponadto nie zawierają cholesterolu.
NNKT są wrażliwe na wysokie temparatury i ulegają destrukcji podczas obróbki cieplnej.
Do obróbki cieplnej, w tym do smażenia najbardziej przydatny jest olej rzepakowy oraz oliwa z oliwek.
7. Ziemniaki
Charakteryzują się dużą zawartością skrobi. Zawierają również białko, małą ilość błonnika pokarmowego oraz składniki mineralne: potas, fosfor, chlor, sód, magnez i żelazo. Zawierają także prawie wszystkie witaminy z grupy B oraz C.
Mają właściwości ZASADOTWÓRCZE.
8. Warzywa i owoce.
Warzywa i owoce zalicza się do produktów ubogoenergetycznych o wysokiej wartości ożywczej. Stanowią zasadnicze źródło błonnika, witamin, składników mineralnych, kwasów organicznych, olejków eterycznych i in. substancji o działaniu biologicznym. Spełniają funkcje ochronne i regulujące, zawierają także pewne ilości węglowodanów prostych oraz białka.
Wykazują działanie ZASADOTWÓRCZE.
9. Suche nasiona roślin strączkowych
Są wydzielone z grupy warzyw, ponieważ różnią się swymi właściwościami odżywczymi i są bliższe pod tym wzgędem produktom zbożowym. Do tej grupy zalicza się: groch, fasolę, bób, soję i soczewicę.
Są one źródłem białka o dużej wartości biologicznej. (zwłaszcza soja).
Oprócz białe zawierają dużo węglowodanów, a także tłuszczów o dużej zawartości niezbędnych nienasyconych kwasów tłuszczowych.
Są bogate w witaminy z grupy B. Świeże stanowią dobre źródło witaminy C oraz karotenu.
Zarówno świeże jak i suche zawierają składniki mineralne: żelazo, miedź, magnez, wapń, potas, siarkę oraz błonnik pokarmowy.
Są jednak produktami trudnostrawnymi - odpowiednia obróbka cieplna i moczenie wpływają korzystnie na ich strawność.
Wykazują działanie ZASADOTWÓRCZE.
10. Cukier i słodycze
Cukier jest produktem dostarczającym wyłącznie energii w postaci tzw. pustych kalorii.
Nie jest nośnikiem skladników odżywczych.
Wyjątkiem jest miód - który zawiera substancje o własciwościach bakteriostatycznych - hamujące rozwój drobnoustrojów.
Cukier i słodycze mają właściwości ZAKWASZAJĄCE.
Nadmierne spożycie tych produktów sprzyja otyłości i próchnicy zębów.
Jednak całokowite wyeliminowanie cukru z diety jest niekorzystne, ponieważ cukier oddziałuje pozytywnie na funkcjonowanie neuroprzekaźników w mózgu.
Nie zmienia to jednak faktu, że spożycie cukru powinno być kontrolowane.
|
